Innovatiezone De Levende Dijk Ouwerkerk

“Zouden we dijken kunnen ontwikkelen die de waterveiligheid borgen en de natuur ondersteunen?” 

De Levende Dijk Ouwerkerk wil een voorbeeld locatie zijn voor dijken in de delta waar waterveiligheid en ecologie hand in hand gaan. Een dijkzone waar het versterken van de waterveiligheid en natuur niet als losse onderdelen worden bezien, maar als één geïntegreerd geheel.

In het besef dat dijkzones geleidelijke overgangszones (gradiënten) zijn van leefgebieden, van het binnentalud, via de top, tot de teen en vooroever van de dijk, wat zorgt tot een grote verscheidenheid aan milieus en daarmee van hoge toegevoegde waarde heeft voor de biodiversiteit, van zilt naar zoet.

In de Zuidwestelijke delta staat het toepassen van deze innovatieve concepten nog een beetje in de kinderschoenen. Aan de ene kant is er onbekendheid over het bestaan van de innovaties. Aan de andere kant is nader onderzoek nodig om de werking van de concepten goed in beeld te krijgen en te onderbouwen, voor bijvoorbeeld dijken in estuaria zoals de Oosterschelde en Westerschelde.

Dankzij onderzoek en ondernemerschap, is de laatste jaren een reeks aan uiteenlopende innovatieve concepten voor dijkzones ontwikkeld. Denk daarbij aan zandige vooroevers, kunstmatige riffen, getijde poelen, dijkbekleding van circulair materiaal en bloemrijke dijken. Inmiddels wordt er al op verschillende locaties in Nederland (en daarbuiten) ervaring mee opgedaan. De eerste resultaten zijn positief. Onderzoeken tonen meerwaarde aan (bijvoorbeeld Future Dikes RU en Lauwersmeerdijk RUG).

De drie verantwoordelijke waterschappen staan richting 2050 voor enorme dijkversterkingsopgaven in verband met klimaatverandering en zeespiegelstijging. Kilometers dijk gaat op de schop om te zorgen dat toekomstige generaties ook veilig zijn. Tegelijkertijd zijn klimaatverandering en intensief ruimtelijk gebruik door mensen, oorzaken van achteruitgang van de biodiversiteit in de delta. En juist de delta vormt ook een essentiële schakel in het leven van veel vogels en vissen. Kortom, er ligt een kans en verantwoordelijkheid om werk met werk maken. In het vervlechten van versterking van de waterveiligheid en de delta natuur. Naar zeedijken voor al wat leeft!

De innovatiezone De Levende Dijk Ouwerkerk heeft de ambitie om een uitnodigende plek te zijn waar, door het plaatsen van combinaties van innovatieve ecologische concepten, de effecten van doorlopende gradiënten kunnen worden onderzocht en te zien zijn. Daarmee wordt bijgedragen aan de noodzakelijke kennis en ervaring over de relatie van innovatieve ecologische concepten in relatie met de waterveiligheid. De verschillende innovatieve oplossingen hebben zich op andere locaties al bewezen. Door de verschillende oplossingen te combineren in de innovatiezone, kan onderzocht en getoond worden welke oplossingen en combinaties daarvan het beste werken in de specifieke omstandigheden van de Zuidwestelijke Delta. Hierdoor wordt een win-win situatie gecreëerd tussen waterveiligheid en ecologische vooruitgang.

De innovatiezone is gelegen in de achtertuin van het Watersnoodmuseum in Ouwerkerk, in een zone van ongeveer 1 km, langs de dijk met de Oosterschelde. Het Watersnoodmuseum, dat jaarlijks zo’n 100.00 bezoekers kent. Daar waar de verhalen van de Watersnoodramp van 1953 en het belang van waterveiligheid levend wordt gehouden, vanuit de missie herinneren – leren – vooruitkijken. Precies daar kunnen we met de innovatiezone laten zien en vertellen hoe de dijken van de toekomst, met de uitdagingen van o.a. klimaatverandering, eruit zouden kunnen gaan zien.

De locatie bij het Watersnoodmuseum is een uitgelezen plek voor samenwerking tussen bewoners, scholieren, studenten, onderzoekers, ondernemers, kunstenaars en vertegenwoordigers van natuurorganisaties en overheden! Een buitenlocatie om te bezoeken, te onderzoeken en je te laten inspireren.

Het voorliggende Uitwerkingsplan beoogt uitwerking te geven aan het idee van de Levende Dijk en wat erbij komt kijken om het te realiseren in de periode 2026-2030.

 Naar dijken voor al wat leeft!

 

Beeld: Anne Raspoort

“Voorstelling van een dijkzone met een aaneengesloten gradiënt van de kruin tot de vooroever”

 

Download hier het Uitwerkingsplan